Friday, 20th October, 2017

न देवीले हारे, न रेणुले जितेकी हुन्, हारेका त जनताले हुन्

Chitwan-01-1502121157.jpg

– आश्विनी कोइराला

न देवीले हारेका हुन् न रेणुले जितेकी हुन । केवल नेपाली जनतालाई बिभाजन बनाउन सफल भएका हुन् । पत्याउनु भएन ? मेरा तर्क सुन्नुहोस ।

एक

नेपाल भित्र र वाहिर दुई वटा यस्ता शक्ति छन्, जसले नेपालमा स्थिर राजनीति कायम होस् र विकसित होस् भन्ने चाहदैन । सानो मुलुक, पर्याप्त प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण र दुई विसाल देशका बीचमा रहेको नेपालमा स्थिर राजनीति हुने वित्तिकै तुरुन्तै विकास र निर्यातमूलक व्यापार सुरु भैहाल्छ । यसो भयो भने यसको संवेदनशील भू राजनीतिको फाइदा लिन सकिदैन । यसका लागि यहाँ कुनै पनि मूल्यमा यहाँ एउटा स्थिर राजनीतिक प्रणाली, थोरै राजनीतिक दल र नैतिकवान नेता सत्ताको केन्द्रमा पुग्नु हुँदैन । यसका लागि लोभी–पापी र स्वार्थी समूहलाई सहयोग पुग्नेगरी विभिन्न किसिमका काम हुन्छन् । उनीहरु चर्चामा ल्याइन्छन् र विस्तारै सत्तामा पुर्‍याइन्छन् । र, निष्ठाको राजनीति गर्नेहरुलाई विभिन्न तरिकाले अवरोध खडा गरिन्छन् । एउटा मानिसले सक्रियरुपमा १०–१५ वर्ष मात्र राजनीति गर्न सक्ने भएकाले नैतिकवान मानिस स–साना अवरोधका कारण विस्तारै पछि पर्छ र स्वार्थी समूहलाई विभिन्न किसिमले सहयोग गर्ने भएकाले उनीहरु क्रमश: प्रगतिको सिंढी उक्लने भएकाले अन्तत: केन्द्रमा उनीहरु पुग्छन् र जसले माथि पुर्‍याए, उनीहरुकै योजना मुताविक प्रयोग हुन्छन् ।

भ्रष्ट मानिस, भ्रष्ट दिमाग र नैतिकता हराएका मानिसहरु मिलेका छन् र भरतपुर जस्ता धेरै घटना पर्दा अगाडि र पछाडि चलिरहेका छन् । कुनै देखिएका छन्, कुनै नदेखिकन अघि बढिरहेका छन् ।

दुई

खासमा पञ्चायती व्यवस्था आफैमा खराव होइन, खराब पञ्चहरु सत्तामा पुगेका कारण बद्नाम भएको हो । त्यो बेला जसले जंगल फडानी गर्‍यो, जसले भारतको इसारामा काम गर्‍यो, उही लामो समय प्रधानमन्त्री बनेको उदाहरण छ । बहुदलीय व्यवस्था नेपाली जनताको चाहानाले कम, मरिचमानले भोगेको नाकाबन्दीका कारण छिटो आएको हो । गिरिजाप्रसाद कोइराला पदका कतिसम्म लोभी थिए भने पटकपटक प्रधानमन्त्री भएर नपुगेपछि राष्ट्रपतिको आकाक्षा भएकाले देशमा गणतन्त्र आएको हो । नत्र माओवादी समेत संवैधानिक राजतन्त्रमा राजी भैसकेको थियो । अर्थात पदमा पुग्न र त्यहाँ रहिरहन जस्तो सुकै निर्णय गर्न चाहाने मानिसका कारण नेपालको राजनीति अस्थिर भएको हो । त्यस्ता नेतालाई जनताले हटाउन सक्तैनन्, किनभने जनताले सजाय दिनुअघि नै त्यो मानिसको उमेर र राजनीतिकको कोर्स नै परिवर्तन भैसक्छ ।

तीन

इतिहासको अध्ययन गर्दा थाहा हुन्छ, जब पञ्चायतले विदेशी स्वार्थ पूरा गर्‍यो, विपी जस्ता दूरदृष्टि भएका नेताले नेतृत्व गरेको बहुदलीय व्यवस्था आउन सकेन । किनभने त्यो बेला विपीको विरोधमा माले खडा गरिएको थियो ।

जब पञ्चायतले विदेशी स्वार्थ पूरा गर्न सकेन, त्यही माले कांग्रेससँग मिलेर बहुदलीय व्यवस्था आयो । बहुदलीय व्यवस्था त्यो बेलासम्म राम्रोसँग टिक्यो, जब पूरै समाज कांंग्रेस र कम्पयुनिस्टमा विभाजन भैरह्यो । त्यो बेला कांग्रसको घरमा कम्युनिस्ट नजाने, कम्युनिस्टको घरमा कांग्रेस नजाने अवस्था थियो । त्यो बेलाका विद्वानले लेखेका लेखहरु पढ्दा म अहिले पनि छक्क पर्छु । जब, आम जनताले कम्युनिस्ट र कांग्रेस एउटै सिक्काको पाटो हुन्, दुबै दल देश र जनताको पक्षमा काम गर्न आएका हुन्, व्यक्ति मात्र खराब हुन् भन्ने बुझ्न थाले, माओवादी आन्दोलन जन्मन पुग्यो ।

आज जुन जुन माग माओवादीले उठाएको छ, त्यो आज कांग्रेस र एमाले सहमत भएको छ । यसको अर्थ ती कुराका लागि १० औं वर्ष हजारौं मानिस मार्ने आन्दोलन गर्नु पर्दैनथ्यो ।

चार

माओवादी आन्दोलन त्यो बेलासम्म चल्यो, जबसम्म सदीयौंदेखि मिलेर बसेका नेपालीलाई जात र धर्मका आधारमा आफू फरक हुँ र आफूहरु फरक जात र धर्मकै आधारमा हामी पछि परेका हौ भन्ने पारियो । तर यसको पटाक्षेप नहुँदै माओवादी चलाएको ‘जनयुद्ध’ को औचित्य सकियो ।

आज पनि धेरै माओवादी कार्यकर्तालाई लाग्छ, माओवादीले पहल नगरेको भए अहिलेको परिवर्तन सम्भव हुँदैनथ्यो । खासमा माओवादीको उद्देश्य संसदीय व्यवस्थाको अन्त्य र तल्लो वर्गको अधिनायकवाद ल्याउने थियो । तर अहिले संसोधित संसदीय व्यवस्थामै माओवादीले चित्त बुझाएको छ । खासमा माओवादी आन्दोलन त्यो बेलासम्म चल्यो, जबसम्म सदीयौंदेखि मिलेर बसेका नेपालीलाई जात र धर्मका आधारमा आफू फरक हुँ र आफूहरु फरक जात र धर्मकै आधारमा हामी पछि परेका हौ भन्ने पारियो । तर यसको पटाक्षेप नहुँदै माओवादी चलाएको ‘जनयुद्ध’ को औचित्य सकियो । किनभने संसदीय व्यवस्थाले नै विकास र तल पारिएका जनतालाई धर्मनिरपेक्षतामा सबै सहमत भए । विदेशीको चाहाना पूरा गरिएकै कारण आज हिजोका सबै (सत्ता पक्ष, सेना प्रहरी र माओवादी) अपराधीहरु आज सत्ताधारी भएका छन् । हिजो तल्लो वर्गको आदर्श राजनीति गर्छु भन्ने माओवादीहरु हिजोका संसदीय व्यवस्थाका नेताहरु भन्दा घिनलाग्दो काम गरिरहेका छन् भन्ने कुरा सबैलाई जगजाहेर नै छ । तर पछाडि पारिएका जनतामा कुनै परिवर्तन आएका छैनन् । जति परिवर्तन भएका छन्, ती यहि संसदीय व्यवस्थाले बनाएको कानुन अन्तरगत नै भएका छन् ।

आखिर सामान्य कानुन परिवर्तन गर्दा हुने परिवर्तनका लागि किन दशक लामो अस्थिर राजनीतिको अवस्था सिर्जना गरियो ? किन २० औं वर्ष स्थानीय निर्वाचन हुन दिइएन ? किन विकासका काम अघि बढ्न दिइएन ? संसारमा गलत काम गर्नेलाई आतंकवादी समूह भन्नेहरुले नै किन माओवादीका नेतृत्वलाई संरक्षण गरे ? आज माओवादीका कारण धर्मनिरपेक्षता, गणतन्त्र आएको सत्य हो । तर आज उनीहरु नै जनताका अघि किन बद्नाम छन्, त्यसको सोधखोज गर्ने हो भने तीन छक्क पर्ने तथ्यहरु फेला पर्छन् ।

पाँच

भरतपुरमा जे जस्ता नाटक भए, यो नाटक हेर्दा लाग्न सक्छ, यो कांग्रेस–माओवादी र एमालेबीचको जुँगाको लडाईं हो । ती दलका कार्यकर्ताहरु पनि विरोधी दलका नेताहरुलाई यहि जुँगाको लडाईं ठानेर एक अर्कालाई सत्तोसराप गरिरहेका छन् ।

खासमा एउटा समान्य मेयरका लागि निर्वाचन आयोग, सर्वोच्च अदालत र प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री पद समेतलाई दुरुपयोग गर्नु पर्दैनथ्यो । मत पत्र च्यात्नेलाई कारवाही गरेर पुनः गणना गरे भै हल्त्यो । यसभित्र केवल मेयरको जीत र हारको कुरा मात्र छैन । नेपाली समाजलाई नेपाली राजनीति कति घिनलाग्दो छ भनेर देखाउनु छ । ताकि अर्को वैकल्पिक शक्तिलाई हिरो बनाउन सकियोस् । यसो गर्दा शक्तिशाली नेताहरुले कथंकदाचित आफ्नो पक्षमा काम गर्न अस्वीकार गर्न थाले भने विस्तारै वैकल्पिक शक्ति देखाएर उनीहरुलाई ठेगान लगाउन सकियोस् ।

सानो देश, मेहेनती जनता र उब्जाउ जमिन हुँदा हुँदै लाखौं जनता खाडीमा पुग्नु पर्ने अवस्था किन सिर्जना गरियो ? हिजो त्यत्रो लडाई लडेर आएका माओवादी लडाकुहरु हिजो परिवर्तनका लागि मान्छे मार्न समेत पछि पर्दैनथे । अहिले सामूहिक खेती, सहकारिमूलक विकास, निष्ठावान राजनीति गर्न उनीहरुलाई कस्ले रोकेको छ ? उनीहरुको लडाकुपन, निष्ठाको राजनीति र तल्लो बर्गको अधिनायकवादका लागि ज्यानको बाजी मार्नेसम्मको सोच कहाँ गयो ? उनीहरुको बलियो शरीर र तिखो दिमागमा कसरी बोसो लाग्यो ? यो कुरा कसैले सोचेको छ ?

भ्रष्ट मानिस, भ्रष्ट दिमाग र नैतिकता हराएका मानिसहरु मिलेका छन् र भरतपुर जस्ता धेरै घटना पर्दा अगाडि र पछाडि चलिरहेका छन् । कुनै देखिएका छन्, कुनै नदेखिकन अघि बढिरहेका छन् । यता नैतिकवान मानिस त्यस्तै पार्टी र नेताको कार्यकर्ता भएर अर्को दलका नेतालाई गाली गरिरहेका छन् । यसको कारण के हो ? यो कुरा कसैले सोचेका छन् ?

कस्ता न्यायधीस यो समाजमा छन्, निर्वाचन आयोगमा कस्ता मानिस नेतृत्वमा पुगेका छन् । उनीहरुलाई कस्ता नेताले साथ दिएका छन्, उनीहरुले कस्ता मानिसलाई उमेद्वार बनाएका छन् र हामीले कसलाई जिताएका छौं भन्ने कुरा मात्र बाहिर आएको हो ।

भरतपुरको पक्ष र विपक्षमा धेरै कुरा भए, अब यो बहस बन्द गरौं । होसपूर्वक आफ्ना वरपर हेरौं, कस्ता मानिसलाई हामीले साथ दिइरहेका छौं ? कसलाई नेता मानिरहेका छौं । न देवी ज्ञवालीले हारेका हुन् र रेणु दाहालले जितेकी हुन् । खासमा भरतपुरको निर्वाचन मार्फत हामी कतिसम्म भ्रष्ट समाजमा छौं, कस्ता न्यायधीस यो समाजमा छन्, निर्वाचन आयोगमा कस्ता मानिस नेतृत्वमा पुगेका छन् । उनीहरुलाई कस्ता नेताले साथ दिएका छन्, उनीहरुले कस्ता मानिसलाई उमेद्वार बनाएका छन् र हामीले कसलाई जिताएका छौं भन्ने कुरा मात्र बाहिर आएको हो ।

हामी दास हौं । हामी भ्रष्ट हौं । हामी केवल क्यारम्बोर्डका गोटी हौं । आफ्नो चेतना नभएका पाल्तु जनावर हौं । हामी अरुले चलाउने रिमोटबाट चल्ने पङ्खा हौ । हामी नेपाल नामको पिँचडामा थुनिएका यस्ता सुँगा हौं, जो मिठो बोल्छौं तर के बोल्छौं हामी आफैलाई थाहा छैन ।




loading...


ताजा समाचार

मकवानपुरमा एमाले माओवादी एउटै ब्यानरमा कार्यक्रम
मकवानपुरमा नेकपा एमाले र माओवादी केन्द्रले दिपावलीको अवसरमा शुभकामना तथा चियापान कार्यक्रम एउटै मञ्च र ब्यानरमा गरेका छन् । चुनावी तालमेल, निर्वाचन...
Photo-02-1508309900.jpg
यमपञ्चकको दोस्रो दिन, कुकुर पूजा गरेर मनाइँदै
नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड तिहारको दोस्रो दिन आज घर–घरमा सुरक्षा गर्ने कुकुरलाई मीठा मीठा खानेकुरा खान दिएर मनाइँदैछ । कार्तिक कृष्ण चतुर्दशीका दिन...
download-(1)-1508310537.jpg
पक्राउ परेकाहरु हिरासत मुक्त, होटलको ताला खोलियाे 
खाद्य तथा पेयपदार्थमा बढी मुल्य लिई बिक्री गरेको आरोपमा पक्राउ परेकाहरुलाई हिरासत मुक्त गरिएको छ भने होटलको ताला खोलिएको छ ।आर्शिवाद होटलका प्रकाश...
22563698_1021128160217936-1508341010.jpg
राप्रपा छोडेर १ सय ४७ कार्यकर्ता माओवादीमा प्रवेश
नेकपा माओवादी केन्द्र भीमफेदी गाउँपालिका पार्टी कमिटिको आयोजनामा बुधबार भीमफेदीमा पार्टी प्रवेश कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । पार्टी पोलिटब्यूरो...
Make-Bhimphedi_Tukhabar-H-1508340863.jpg
जेठाजुकाे घर खरानी पारिन् हिरादेवीले
‘रिस खा आफू, बुद्धि खा अरु’ भनेजस्तै श्रीमान्–श्रीमतीवीचको झगडा पर्दा थाहा नगरपालिका–७, आग्रामा एक महिलाले जेठाजुको घर जलाएर ध्वस्त बनाइदिएकी...
element-fire-white-backgr-1508324234.jpg

लोकप्रिय समाचार

क्या राम्रो चित्लाङ जाने रोड, संगसंगै घुम्न जाऊँ ए सानु पालुङ शिखरकोट [हेर्नुहोस् भिडियो ]
लोक दोहोरी गित ‘चित्लाङ जाने रोड’ एल्बम सार्वजनिक भएको छ । मकवानपुर थाहानगरका रुपचन्द्र सापकोटा र कमल वलीको स्वरमा क्या राम्रो चित्लाङ जाने रोड,...
CVR-1507534641.jpg
एमाले नेता राना सर्वसम्मत प्रदेश सभाको उमेद्वार
नेकपा एमाले प्रदेश नम्बर ३ का सदस्य रामेश्वर राना प्रदेश सभाको उम्मेदवार बन्ने भएका छन् । रानालाई मकवानपुुर क्षेत्र नम्बर ३ बाट सर्वसम्मत रुपमा...
Rameshwor-Rana-1507126589.jpg
को-को छन् माओवादी मकवानपुरका उमेद्वारहरु ?
प्रतिनीधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनको लागि नेकपा माओवादी केन्द्र मकवानपुरले उम्मेद्वार छनोटको विषयमा छलफल गरेको छ । आगामी २१ मंसीरमा हुने दुई...
MC-Mk-1507214812.jpg
हेटौंडाको शिवम् सिमेन्टमा कर्मचारी माग, ५० हजारसम्म तलब
हेटौंडाको शिवम् सिमेन्टमा कर्मचारी माग भएको छ । शिवमले मेरो जागिर डटकम मार्फत कर्मचारी माग गरेकेो हो ।  विज्ञापन हेर्न र एप्लाई गर्न यहाँ क्लिक...
Sivam-1507364026.jpg
थाहा नगरपालिका प्रतिपक्षबिहिन ?
नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीचको केन्द्रीय सहमतिले थाहानगरमा पनि तरङ्ग ल्याइदिएको छ । चुनावी तालमेलसम्मको कुराले त त्यस्तो तरंग पैदा...
CVR-1507376552.jpg