Friday, 19th January, 2018
वि.स.

चित्लाङः काठमान्डु छेवैको स्वर्ग (यात्रा संस्मरण)

Chitlange-kaji-1497488725.JPG
राजन रुचाल

गोरखाका राजा पृथ्वी नारायण शाह मकवानपुर जाँदै थिए । चन्द्रागिरीबाट देखे रमणिय उपत्यका । र त्यसलाई आफ्नो बनाउने इच्छा बनाए । तयारी गरे । केहि वर्षपछि काठमान्डु उपत्यका बिजयी मात्र गरेनन्, समग्र देशको एकिकरण समेत गरे । कक्षा चारको मेरो देश किताबमा झण्डै दूई दशक अगाडी पढिएको थियो । त्यहि चन्द्रागिरीमा जब केबुलकार खुल्यो । सीआईएनको टोली नै पुग्यो । घुम्न र रिपोर्टिङ गर्न ।

उ बेला झैं चन्द्रागिरी डाँडाबाट काठमान्डु उपत्यका रमणिय देखिन्न । दूई सय ५० वर्ष अगाडीको काठमान्डु र अहिलेको काठमान्डुमा आकाश जमिनको फरक छ । तर चन्द्रागिरीबाट देखिने चित्लाङ । अहिले पनि उस्तै छ । हरियाली । मनमोहक । साँच्चिकै आकर्षक । घुम्न लायकको ठाउँ ।

त्यहि बेला बनेको योजना साकार हुन समय लाग्यो । झण्डै ६ महिना । वर्षात् ऋतुको प्रारम्भको बेला । मौसम गर्मीको । तर दिनभर घामपानी घामपानी । बिहानको ६ बजे स्टार्ट भएको मोटरबाईक । दक्षिणकाली बाटो पाखेल, कुलेखानी हुँदै चित्लाङ पुग्दा ११ बजेको थियो ।

बाईक रोकिने बित्तिकै आँखाहरु चित्लाङको दृश्यमा नाँच्न थाले । चारैतिर हरियाली । पाखै हरियो । आँखै हरियो । काठमान्डु जस्तो च्याउ सरी घर थिएनन् । बरु थिए च्याउका टनेल । प्रशस्तै । कतै बन्दा र काउलीले छपक्कै ढाकिएका खेत । कतै किसानलाई आलु खन्ने चटारो । घरमा मान्छेहरु भेट्नै मुस्किल । खेत खेतमा किसान । घरहरु सुनसान् ।

तीन तिर उभिएका हरिया पहाड । बीचमा चिटिक्क परेको उपत्यका । ७० वर्ष अघिसम्म यो ठाउँको सान बेग्लै थियो । राजधानीलाई तराई जोड्ने मूख्य पैदल मार्ग । राजा महाराजा हिंड्ने बाटो पनि यहि । हात्ती घोंडाका लस्कर । अहिले पनि चित्लाङमा हात्तीसार भन्ने ठाउँ छ । केहि वर्ष अघिसम्म घोंडा बाँध्ने तबेला पनि थियो । नुन्, तेल, लत्ता कपडा हरचिज चित्लाङमै बास बसेर राजधानी भित्रिन्थे । राजादेखि राणासम्म, व्यापारी देखि भरियासम्मको बास पनि चित्लाङमै हुन्थ्यो । लिच्छिवी कालदेखि नै काठमान्डुलाई तराई जोड्न बाटो चित्लाङकै काखमा थियो ।

चित्लाङ प्राचीन गाउँ हो । यहाँ नेवार बाहुन, क्षेत्री र तामाङ जातीका मानिस बसोबास छ । चित्लाङका बारेमा रोचक र ऐतिहासिक सन्दर्भ छन् । त्यहाँ भेटिएका बुढापाका इतिहाँसको महिमा गाउँछन् । तर सुनेको जति मात्रै । कति कुरा त उनिहरुले पनि बिर्सन थालीसके ।

केहि पाका मानिसको भनाई मान्ने हो भने, चित्लाङ राजा अंशु बर्माले गोठालाहरुलाई उपहारमा दिएको गाउँ हो । यस कुरालाई पुष्टि गर्ने केहि आधार पनि छ । यहाँ गोपालीहरुको पनि बसोबास छ । उनिहरु आफुलाई ग्लावा (गोठालो) मान्छन् । वि.सं. २०२८ सालमा नापी हुनुपूर्व उनिहरुको थर ग्वाला नै थियो ।

द्वापर युगमा सप्तऋषिहरुले नुहाउने सप्तश्री धारा पनि चित्लाङमै छ । वि.सं. ३ सय १६ मा सम्राट अशोकद्वारा निर्मित अशोक चैत्य पनि यहाँको मूख्य आकर्षण हो । हरेक फागु पूर्णिमाको दिन मेला लाग्ने डाँडो छ । भालेबास डाँडो । जसलाई भगवान शिव मानेर पुजिन्छ ।

इतिहाँस कोट्याउँदै जाँदा थाहा भयो । महाकवी लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाको चर्चित ‘यात्री’ कविता चित्लाङकै काखमा लेखिएको थियो । पशुपति दर्शनमा आएका भारतिय तिर्थ यात्रीहरु थकित देखेर । देवकोटा लेख्नुभएको थियो, “कुन मन्दिरमा जान्छौ यात्री” ।

सीआइएन नेटवर्कबाट




loading...


ताजा समाचार

भीमफेदीमा भव्यताकोसाथ मनाइयो ल्होसार
ऐतीहासिक भीमफेदीमा तामाङ्ग समुदायको पहलमा सोनाम ल्होसार ‘नगी ल्हो’ २८५४ कुकुर बर्ष भब्य रुपमा मनाएको छ । कार्यक्रम संयोजक सोम बहादुर घलानका...
Vimfedi-1516289904.jpg
बज्रवाराहीमा अत्याधुनिक कृषि प्रणाली सम्बन्धी तालीम
थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ६ मा अत्याधुनिक प्रविधि सहित व्यवशायिक कृषि प्रणाली सम्बन्धी एक दिने तालीम सम्पन्न भएको छ । बज्रवाराही नमुना व्यवशायिक टनेल...
Agro-CV-1516282575.jpg
फेरी पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढ्यो (हेर्नुहोस मूल्यसूची)
नेपाल आयल निगमले इन्धनको मूलय फेरि बढाएको छ । निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढेको भन्दै बुधबार पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेलमा मूल्यवृद्धि...
petrol-1516199106.jpg
३ नम्बर प्रदेश राजधानी तोकेकोमा हेटौंडा उपमहानगरको स्वागत
नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदको बैठकले तीन नंम्बर प्रदेशको अस्थाई राजधानी हेटौंडालाई बनाउने निर्णयको हेटौडा उपमहानगरपालिकाले स्वागत गरेको छ ।...
Letter-head-copy-1516198391.jpg
तीन नम्बर प्रदेश राजधानी हेटौंडा, प्रमुखमा कोइराला (हेनुहोस् सूची सहित)
मन्त्रिपरिषद्को बैठकले सातवटा प्रदेशका प्रमुख र प्रदेशका अस्थायी मुकाम तोकेको छ। ३ माघमा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा सामेल कानूनमन्त्री यज्ञबहादुर...
hetauda1-1516193181.jpg

लोकप्रिय समाचार

कर तिर्न किन अटेर गर्छ, दामनको पानोरोमा रिसोर्ट ?
पर्यटकीय क्षेत्र थाहानगरका अधिकांश ठूला होटलहरुले हालसम्म कर नै नतिरेको थाहा नगरपालिकाले बताएको छ । नगरपालिका भित्र सञ्चालित अधिकांश होटलहरुले...
REsort-PP-1513736844.jpg
जिप दुर्घटना हुँदा गाउँपालिकाका अध्यक्ष सहित पालुङका बस्नेतको ज्यान गयो
संखुवासभाको भोटखोला गाउँपालिका ३ सामाटारमा जिप दुर्घटना हुँदा मकालु गाउँपालिकाका अध्यक्ष खड्ग कटुवाल सहित ६ जनाको मृत्यु भएको छ । दरमुकाम...
Accident-1515931093.jpg
जहिल्यै "कुल" कुन्छालगाउँ [पर्यटकीय गाउँको फोटो फिचर]
मकवानपुरको थाहा नगरपालिका वडा नम्बर १ कुन्छाल गाउँ सन् २०१८ का लागि पर्यटकीय गाउँ घोषणा भएको छ । गाउँलाई देश विदेशमा पिचनाउनका लागि स्थानीय युवाहरु...
Kunchhal-1515320298.jpg
मकवानपुरको थाहानगर र इन्द्रसरोवरमा "तरकारी जोन" परियोजना शुरु, अब किसानलाई हुन्छ यस्तो फाइदा 
कृषि उपजका वस्तुहरु उत्पादन हुने पकेट क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित गरेर कृषिजन्य वस्तुहरुको उत्पादनमा वृद्धि गर्ने उद्देश्यले प्रधानमन्त्री कृषि...
Zone-Office-1515424543.jpg
३ नम्बर प्रदेश राजधानी तोकेकोमा हेटौंडा उपमहानगरको स्वागत
नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदको बैठकले तीन नंम्बर प्रदेशको अस्थाई राजधानी हेटौंडालाई बनाउने निर्णयको हेटौडा उपमहानगरपालिकाले स्वागत गरेको छ ।...
Letter-head-copy-1516198391.jpg