Saturday, 20th January, 2018
वि.स.

जनसहभागितामा चल्नुर्छ रेडियो
मनोहर ढकाल

फेब्रुअरी १३  अर्थात विश्व रेडियो दिवश, संसारका रेडियोकर्मीहरुले उत्सवका रुपमा आजको दिनलाई मनाउने गर्छन् ।  आजकै दिन अर्थात सन् १८९४ फेव्रुअरी १३ मा  ईटलीका वैज्ञानिक जी मार्कोनीले रेडियोको आविस्कार गरेपछि यसै दिनलाई विश्व रेडियो दिवशको रुपमा मनाउन थालिएको हो । यसै सन्दर्भमा आज नेपालमा पनि रेडियो दिवस मनाइँदै छ ।

वास्तवमै रेडियो एउटा सर्वसुलभ र सरल सञ्चारको माध्यम भएकोले नयाँ नयाँ सञ्चारका प्रविधिको आविस्कार भई रहँदा पनि यसको लोकप्रियतामा कुनै कमी आएको छैन । नेपालको सन्दर्भमा हेर्ने हो भनेपनि सञ्चार जगतमा रेडियोले छोटो समयमा ठूलो प्रगति गरेको देख्न सकिन्छ । नेपालमा एउटै रेडियो, रेडियो नेपाल जुन सरकारी रेडियोको रुपमा आजपनि प्रशारित छ । केही वर्ष अगाडिसम्म यहि एउटा रेडियोबाट मात्र जनता हरु सु–सुचित हुने अवसर प्राप्त गर्दथे । तर २०४६ को बहुदल पश्चात रेडियोको विकास क्रममा परिवर्तन आएको पाउन सकिन्छ फलस्वरुप वि.सं. २०५४ सालमा सामुदायिक रेडियोको सुरुआत भयो । जुन जनताहरुको आफ्नै प्रयासबाट स्थापना भएको थियो रेडियो सगरमाथा १०२.४ मेगाहर्ज यो एफएम व्याण्डको दक्षिण एसियाकै  पहिलो सामुदायिक रेडियो थियो । यसपछि स्थानीयस्तरमा देश भरिनै सयौँ रेडियोहरु स्थापना भइसकेका छन् । देशका महत्वपूर्ण राजनीतिक परिवर्तन हरुमा जनताका तर्फबाट वकालत गर्न सदैव अग्रणी भूमिका खल्दै आएको सर्वविदितै छ । जनतालाई सु–सुचित गर्न स्थानिय स्तरका खुलेका रेडियोहरुले हरदम प्रयास गरिरहेका छन् । राष्ट्रिय तथा अन्तराट्रिय नेटवर्कसंग जोडिएर देश विदेशका खबरहरु स्थानीय स्तरमा पु¥याउने सरल माध्यम रेडियो वनेको छ । स्थानीय रीति, सस्कृति, भाषाको जगेर्ना गर्ने यो एउटा दरिलो माध्यम बनेको छ । 

रेडियोले समुदायको सञ्चारको सम्वाहकको रुपमा कार्य गर्दा गर्दै पनि यो बर्तमान अवस्थामा आएर सञ्चालन गर्न पनि धौ धौ परिरहेको छ । सरकारले सञ्चारलाई गर्ने व्यवहार, स्पस्ट विज्ञापन नीति, रेडियोमा लगाईएको कर जस्ता कारणले रेडियो सञ्चालन नै धराशायी बन्दै गईरहेको बर्तमान अवस्थामा देश विकासको मेरुडण्डको रुपमा रहेको रेडियोहरुलाई समुदायका अगुवाहरुले प्रयोग गर्ने मात्र हैन कि यसलाई बाँच्न सक्नेसम्म बनाउनुपर्ने   देखिन्छ । 

रेडियो सञ्चालकहरुले पनि निष्पक्ष रुपमा जनताको तर्फबाट वकालत गरिदिने माध्यमको रुपमा रेडियोलाई बनाउन सक्नु पर्दछ । शक्तिको पछाडि नलागी जनताको वकालतमा हरदम लागिरहे त्यस्ता रेडियोलाई जनताले माया गरिरहने छन् । त्यो रेडियो सँधै जनताको हुने छ । ती रेडियोहरुले बाँच्नका लागि सरकारलाई गुहार्नु पर्ने छैन जनताले बचाउने छन् । रेडियो दिवसको शुभकामना ।  

(लेखक ढकाल सामुदायिक रेडियो पालुङमा अवद्ध रेडियोकर्मी हुन्)




loading...


ताजा समाचार

भीमफेदीमा भव्यताकोसाथ मनाइयो ल्होसार
ऐतीहासिक भीमफेदीमा तामाङ्ग समुदायको पहलमा सोनाम ल्होसार ‘नगी ल्हो’ २८५४ कुकुर बर्ष भब्य रुपमा मनाएको छ । कार्यक्रम संयोजक सोम बहादुर घलानका...
Vimfedi-1516289904.jpg
बज्रवाराहीमा अत्याधुनिक कृषि प्रणाली सम्बन्धी तालीम
थाहा नगरपालिका वडा नम्बर ६ मा अत्याधुनिक प्रविधि सहित व्यवशायिक कृषि प्रणाली सम्बन्धी एक दिने तालीम सम्पन्न भएको छ । बज्रवाराही नमुना व्यवशायिक टनेल...
Agro-CV-1516282575.jpg
फेरी पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढ्यो (हेर्नुहोस मूल्यसूची)
नेपाल आयल निगमले इन्धनको मूलय फेरि बढाएको छ । निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य बढेको भन्दै बुधबार पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेलमा मूल्यवृद्धि...
petrol-1516199106.jpg
३ नम्बर प्रदेश राजधानी तोकेकोमा हेटौंडा उपमहानगरको स्वागत
नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदको बैठकले तीन नंम्बर प्रदेशको अस्थाई राजधानी हेटौंडालाई बनाउने निर्णयको हेटौडा उपमहानगरपालिकाले स्वागत गरेको छ ।...
Letter-head-copy-1516198391.jpg
तीन नम्बर प्रदेश राजधानी हेटौंडा, प्रमुखमा कोइराला (हेनुहोस् सूची सहित)
मन्त्रिपरिषद्को बैठकले सातवटा प्रदेशका प्रमुख र प्रदेशका अस्थायी मुकाम तोकेको छ। ३ माघमा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा सामेल कानूनमन्त्री यज्ञबहादुर...
hetauda1-1516193181.jpg

लोकप्रिय समाचार

कर तिर्न किन अटेर गर्छ, दामनको पानोरोमा रिसोर्ट ?
पर्यटकीय क्षेत्र थाहानगरका अधिकांश ठूला होटलहरुले हालसम्म कर नै नतिरेको थाहा नगरपालिकाले बताएको छ । नगरपालिका भित्र सञ्चालित अधिकांश होटलहरुले...
REsort-PP-1513736844.jpg
जिप दुर्घटना हुँदा गाउँपालिकाका अध्यक्ष सहित पालुङका बस्नेतको ज्यान गयो
संखुवासभाको भोटखोला गाउँपालिका ३ सामाटारमा जिप दुर्घटना हुँदा मकालु गाउँपालिकाका अध्यक्ष खड्ग कटुवाल सहित ६ जनाको मृत्यु भएको छ । दरमुकाम...
Accident-1515931093.jpg
जहिल्यै "कुल" कुन्छालगाउँ [पर्यटकीय गाउँको फोटो फिचर]
मकवानपुरको थाहा नगरपालिका वडा नम्बर १ कुन्छाल गाउँ सन् २०१८ का लागि पर्यटकीय गाउँ घोषणा भएको छ । गाउँलाई देश विदेशमा पिचनाउनका लागि स्थानीय युवाहरु...
Kunchhal-1515320298.jpg
मकवानपुरको थाहानगर र इन्द्रसरोवरमा "तरकारी जोन" परियोजना शुरु, अब किसानलाई हुन्छ यस्तो फाइदा 
कृषि उपजका वस्तुहरु उत्पादन हुने पकेट क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित गरेर कृषिजन्य वस्तुहरुको उत्पादनमा वृद्धि गर्ने उद्देश्यले प्रधानमन्त्री कृषि...
Zone-Office-1515424543.jpg
३ नम्बर प्रदेश राजधानी तोकेकोमा हेटौंडा उपमहानगरको स्वागत
नेपाल सरकारको मन्त्रिपरिषदको बैठकले तीन नंम्बर प्रदेशको अस्थाई राजधानी हेटौंडालाई बनाउने निर्णयको हेटौडा उपमहानगरपालिकाले स्वागत गरेको छ ।...
Letter-head-copy-1516198391.jpg