Thursday, 18th October, 2018
वि.स.
subhakamana-1538193167.gif

माघेसंक्रान्ति: तोडियो चरा मार्ने चलन

हरेक वर्षको माघे संक्रान्तिका बेला मकवानपुरको थाहानगर क्षेत्रमा धेरै चराहरुको काल आउँथ्यो । त्यही माथि पनि चराहरु सजिलैसंग मर्न पाउँदैनथे । ‘परम्परा’ को नाउँमा चराहरुलाई लखेटीलखेटी थकाएर मारिन्थ्यो । यही परम्पराबाट अहिले पनि गाउँघरमा ‘भ्याकुर खेदाइ’ शब्दावली प्रचलनमा छ । तर यसपाली पालुङ क्षेत्रमा ‘भ्याकुर खेदाइ’ भएन । माघे संक्रान्ति आयो–गयो, चराहरु मरेनन् ।

सामुदायिक भए पछि अहिले दामन पालुङका बनहरु हराभरा छन् । बनमा चराचुरुङ्गीहरु पनि बढेका छन् । समुदायमा आएको जागरणका कारण तिनीहरु गुलेलीको  निशानाबाट जोगिएका छन् । ‘अरु बेला त मार्ने (चरा) प्रचलन हटेकै छ, माघे संक्रान्तिमा पनि हट्यो, राम्रै भयो’ भैरबकाली सामुदायिक बन उपभोक्ता समूहका देबराज उप्रेती भन्छन् ।  

माघे संक्रान्ति भन्ने वित्तिकै नेपालीहरु ‘पुसको पाक्य, माघको खाक्य’ भन्ने उखान सम्झन्छन् । संक्रान्तिको दिन खाने तिलको लड्डु, चाकु, तरुल अघिल्लो दिनमै तयार पार्ने प्रचलन छ । पहिले पहिले मानिसहरु तरुल खोज्न जंगल जाने गर्दथे र चरा पनि मार्थे । परम्पराकै रुपमा विकसित भएकाले बालबालिकादेखि पाकाहरुसम्म चरा लखेट्न कस्सिन्थे । गाउँभरिका मानिसहरु मिल्थे, जंगलबाट खेदेर बेंसीसम्म ल्याउँथे अनि आत्तिएर बेहाश जस्तै भएका चराहरुलाई कसैले त्यत्तिकै समात्थे, कसैले लाठालौराले हिर्काउँथे । घर्तिखोलाका देब बहादुर कार्की सम्झन्छन्–त्यसरी लखेटिनेमा खास गरी भ्याकुर प्रजातिका चरा हुन्थ,े धेरै त संग्रेला लखेटिन्थ्यो । चरा मारेर चाड मनाउने चलन भएकोले गाउँघरमा अहिले पनि माघेसंक्रान्तिमा खाइने मासुलाई ‘शिकार’ भन्ने चलन छ । 

पालुङ क्षेत्रको जंगलमा नेपालमा मात्र पाइने चरा काँडे भ्याकुर पनि पाइन्छ । त्यसो त यस क्षेत्रमा के कति प्रकारका चराहरु पाइन्छन् भन्ने विषयमा अध्ययन हुन बाँकी नै छ । ऋषेश्वर सामुदायिक बन उपभोक्ता समूहका अध्यक्ष राजेश केसी जे भएका चराहरु केही वर्ष यता आएर मानिसको निशानाबाट जोगिएको बताउँछन् । उनको अनुभव छ–पहिले पहिले चिया पसलमा पनि गुलेली बेच्न राखेको देखिन्थ्यो, अहिले बजारमै पाउन मुश्किल छ ।

http://bikaskhabar.com/public/images/users/DIGO-copy-1533381581.jpg

विकासखबर संवाददाता

[email protected]

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझावको अपेक्षा गर्दछौं । सिधै केही सुझाव, समाचार र विज्ञापन दिन चहानुहुन्छ भने सम्पर्क ९८०७२९५०७२ (-सम्पादक)




Bihuli-002-1532968337.gif
loading...
Plant-1526723778.JPG


ताजा समाचार

बिजया दशमी कपको उपाधी लिटिल स्टारलाई
नवलालिमा युवा क्लबको आयोजनामा सम्पन्न गाउँपालिका स्तरिय बिजया दशमी कप २०७५ को उपाधी लिटिल स्टार युवा क्लबले प्राप्त गर्न सफल भएको छ । इन्द्रसरोवर...
IMG_20181018_113817-1539842036.jpg
जिल्ला विजेता खेलाडीहरुलाई थाहानगरको बधाई
मकवानपुर थाहानगर खेलकुद विकास समितिका खेलाडीहरुलाई बडा दशैको शुभकामना सहित थाहा नगरपालिकाले बधाई ज्ञापन गरेको छ । हेटौंडामा संचालन भएको स्वर्गिय...
sp01-1539704469.jpg
सेनाको सलामी सहित पालुङको दशै घरमा यसरी  फुलपाती भित्र्याइयो
पालुङको ऐतिहासिक दशै घरमा वर्षौदेखि तोडिएको परम्परा ब्युताउँदै यसवर्ष फुलपाती भित्र्याइएको छ । मकवानपुरको आग्राको चल्तीबाट फुलपाती ल्याएर...
IMGL0579-1539703872.JPG
तेस्रो थाहा महोत्सवमा छुट्टै ‘पर्यटन जोन’
दामन आफै मनोरम, भ्यूटावर त्यहीँ । डाँडाबास आफैमा सुन्दर, दिनैभरि सूर्य र बादलको लुकामारी चल्छ । बज्रवाराही, त्रिवेणीधाम, ऋषेश्वर, पाण्डुकेश्वर,...
markhu..-1539666103.jpg
पालुङ भ्याली हार्टको दशैं शुभकामना तथा चियापान
बडा दशैं २०७५ को अवसरमा थाहा नगरपालिका–३ मा रहेको पालुङ भ्याली हार्ट एकेडेमीले दशैं विशेष शुभकामना तथा चियापान कार्यक्रम गरेको छ । शिक्षक, विद्यालय...
pvha-1539614188.jpg

लोकप्रिय समाचार

बाटो खुल्यो मोटर चल्यो, चित्लाङ–थानकोटको.....
मकवानपुरेको पर्यटकीय नगरी थाहा नगरपालिकाकलाई काठमाण्डौं जोड्ने सबैभन्दा छोटो मार्ग चित्लाङ थानकोट रुटको गणेशमान सिं मार्ग संचालनमा आएको छ । सडकको...
Chandra-1539571149.jpg
विप्लवका कार्यकर्ताद्वारा थाहानगरको मालपोत कार्यालय तोडफोड
मकवानपुर थाहा नगरपालिका थाना बजार स्थित मालपोत कार्यालय शिखरकोटमा नेपाल कम्युनिष्ट पाटी (विप्लव) ले तोडफोड गरेको छ । १४ असोज विहान सवा ११ बजेतिर...
Malll-1538291326.jpg
सरकार र सवारी चालकबीच आठ बुँदे सहमति भएपछि आन्दोलनका कार्यक्रम फिर्ता
सरकार र सवारी चालकबीच आठ बुँदे सहमति भएपछि आन्दोलनका कार्यक्रम फिर्ता भएका छन् । सरकार र आन्दोलनकारी सवारी चालकहरुबीच आठ बुँदे सहमति भएसँगै...
Bana-1537530594.jpg
सवारी चालकको बन्दले त्रिभुवन राजपथ सुनशान
सवारी चालकहरुले आब्हान गरेको यातायात बन्दका कारण त्रिभुवन राजपथमा सवारी आवागमन ठप्प भएको छ । २०७५ भाद्र १ बाट लागू भएको मुलुकी ऐन देवानी संहिता...
Final-banda-2-1537416039.jpg
नगर प्रमुख विष्टले प्रदेश–३ को स्थायी राजधानी थाहानगरलाई प्रस्ताव गरेपछि सांसदहरुले के भने ?  
मकवानपुरको बज्रवाराहीमा २४ असोजबाट शुरु भएको टिष्टुङ महोत्सवमा प्रदेश ३ को स्थायी राजधानी हेटौंडाको कसैले विकल्प खोजे त्यो ठाउँ थाहानगर भएको...
IMGL0233-1539182292.JPG